Museum Volkenkunde
Tentoonstelling van de eeuwenoude Mayacultuur.
U heeft minimaal flash player 8 of hoger nodig om deze site te bekijken.
De Tentoonstelling
We weten al veel van de eeuwenoude Mayacultuur. Maar nog lang niet alles. Elke dag worden er in de jungle van Midden-Amerika nog ontdekkingen gedaan: Maya-inscripties ontcijferd, tempels ontdekt en beelden gevonden. 80% van de hiërogliefen kan gelezen worden en nog maar 5% van de archeologische vindplaatsen is onderzocht en in kaart gebracht. Er valt dus nog genoeg te ontdekken.
In Maya 2012 treed je in de voetsporen van ontdekkingsreizigers om de geheimen van de eeuwenoude maar nog springlevende Mayacultuur te ontrafelen. Na een tocht door de jungle, kom je oog in oog te staan met een Mayatempel, speel mee in hun balspel en leer het mysterieuze Mayaschrift ontcijferen.
De Leiden Plate
De Leiden Plate is een hanger die in 1864 bij werd gevonden in de buurt van Puerto Barrios in Guatemala door de Nederlandse ingenieur J.A. van Braam. De Leiden Plate is bijzonder omdat op de achterkant de oudst bekende datering uit de Maya-tijdrekening gegraveerd is: 8 baktuns, 14 katuns, 3 tuns, 1 uinal en 12 kins. Dat is omgerekend vrijdag 17 september in het jaar 320. Op de voorkant van de Leiden Plate staat de heerser Balam-Ahau-Chan afgebeeld. Het bezitten van een dergelijke hanger gaf extra waarde aan het koningschap en status aan de koning zelf.
Bal
Met deze massief rubberen bal speelden de Maya's het balspel pitz. Bij dit balspel moeten de spelers punten scoren door deze bal door een ring zien te krijgen die aan de zijkant van de balspelplaats hing of door de bal tegen ronde disks in het midden van de balspelplaats te stoten. Dit mochten de spelers alleen met hun romp, heup of schouders doen. En dus niet met voeten of handen! Dit was behoorlijk lastig, omdat deze bal tussen de één en vier kilo weegt. Dat is ongeveer tien keer zwaarder dan een voetbal.
Balspeler
Dit is een balspeler met volledige uitrusting. Op de heup draagt de balspeler een yugo, In de yugo is een hacha gestoken in de vorm van een jaguarkop. Omdat de bal zwaar was, soms wel vier kilo, moesten veel lichaamsdelen worden be-schermd. De arm- en elleboogbescherming heet palma. Ook droegen speler bescherming om hun knieën, polsen en hoofd. Dit beeld is in een graf gevonden, waarschijnlijk is het als grafgift meegegeven aan een belangrijk balspeler. Dit soort beelden zijn zeer zeldzaam.
Hond met fallus
Dit is een seksueel getint beeldje van een hond. Hij draagt een zware ketting om zijn hals. Dergelijke beelden verwijzen naar vruchtbaarheid. Het beeldje is tevens een fluit. Bij de Maya zijn dergelijke afbeeldingen teruggevonden als wandschildering en graffiti in grotten en gebouwen.
Nog meer topstukken
Tijdens de tentoonstelling Maya 2012 zijn er nog meer topstukken te zien. Benieuwd welke topstukken? Klik hier en bekijk onze database.
Alles over de Maya's
Wanneer leefden de maya's? Bestaan ze nog steeds?
De Maya cultuur begint zo rond 550 v. Chr. en bestaat aan een stuk door tot vandaag de dag. De grootste bloeiperiode van de Maya's speelde zich af tijdens de zogenaamde Klassieke Tijd, die van 200 tot 1200 loopt. De Maya's leefden in het zuiden van Mexico.
Er leven nog steeds 9 miljoen Maya's verspreid over Mexico en Centraal Amerika. Een deel is inmiddels ook gemigreerd naar de Verenigde Staten (zo'n half miljoen), Europa (vooral Spanje) en ook naar Saoedi-Arabië en Azië.
Wil je meer weten over de Moderne Maya's?
Download hier de PDF
Hoe kun je een maya herkennen?
Tja... dat is een moeilijke vraag. Er zijn wat kenmerken wellicht die typisch zijn, ze zijn meestal amandelkleurig van huidskleur, maar daar zit natuurlijk verschil in onderling. We herkennen Maya's vooral aan de stijl waarin ze geschilderd, getekend of gebeeldhouwd zijn. Ze hebben een platte neus, die in één lijn dient te lopen met hun voorhoofd. Om dit te bereiken werd het hoofd van kleine kinderen plat-gedrukt door twee plankjes waardoor hun plooibare hoofdje plat werd. Ook de kleurrijke blouses en prachtige hoofdversieringen van de Maya's zijn herkenbaar.
Wil je meer weten over de Maya kleding en textiel?
Download hier de PDF
Welke taal spreken de maya's?
De belangrijkste taal die nu nog gesproken wordt, is K'iche' daar zijn nog zo'n 2 miljoen sprekers van in Guatemala voornamelijk. Maar er zijn 29 Maya talen, en daarbij moet je dus denken aan verschillen tussen de talen als Frans van Zweeds en Grieks van Nederlands. Aan de andere kant zijn er dus ook wel weer vrij veel gelijkenissen en over het algemeen kan je misschien zeggen dat afhankelijk van hoe ver de talen van elkaar verwijderd zijn, de verschillen ook groter worden.
Wil je meer weten over de Mayataal?
Download hier de PDF
Hoe schreven de Maya's?
De Maya's schreven door middel van hiëro-gliefen. Ze schreven op papier, op steen, op hout, op jade, op schelp en op hertenhuid. Tegenwoordig schrijven ze hun taal met dezelfde letters als wij. Hiërogliefen kan je leren lezen. Bij ons in de tentoonstelling wordt de basis uitgelegd. Het is een stuk makkelijker Maya hiërogliefen te leren lezen als je een beetje Maya spreekt. En uit ervaringen van wetenschappers is gebleken dat kinderen nog veel makkelijker de Maya hiërogliefen oppikken dan volwassenen.
Wil je meer weten over het Maya schrift?
Download hier de PDF
Hadden de Maya's ook mummies?
Nee, de Maya's mummificeerden niet, zij hadden wel andere tradities rondom de dood. Zo wordt het steeds meer duidelijk dat veel van de Maya piramides gebouwd zijn als een soort mausoleum voor overleden heersers. Zij liggen dan begraven in tunnels in de piramides, in zeer uitgebreide sarcofagen, met allerlei bijgiften zoals aardewerken potten, tortillas, cacao-drank etcetera.
Wil je meer weten over Maya tradities rond de dood?
Download hier de PDF
Waren de maya's vredelievend?
De Maya's hebben lang bekend gestaan als een vredelievend volk. Na de ontcijfering van de hiërogliefen bleek echter dat ze zich onder andere met oorlogsvoering bezig hielden. Daarbij werden gevangen, net als bij ons, niet heel vriendelijk behandeld en was het vaak de bedoeling ze ook te offeren.
Menselijk bloed werd aan de goden gegeven als een teken van respect voor het bloedoffer dat de goden zelf hadden gemaakt om de mens te creëren, daarbij hadden zij namelijk hun eigen bloed vermengd met maïs om eindelijk een mens te creëren die de goden eerde en de dagen telde.
Wil je meer weten over mythes rond de Maya's?
Download hier de PDF
Hoe wisten de maya's over 2012?
In 2012 komt de Maya kalender weer op een soort nulpunt terecht dat een soortgelijke datum is als het jaar 0, ook wel 13.0.0.0.0. Elke 5125 jaar wordt er weer zo'n datum bereikt. En dat is op 21 december 2012 ook weer het geval. Maar wat er dan precies gaat gebeuren, dat weten alleen de Maya's.
Wil je meer weten over de Maya kalender?
Download hier de PDF
Wil je meer weten over de Maya's en 2012?
Download hier de PDF
Wat Is Er Eigenlijk Zo Bijzonder Aan De Maya's?
Allerlei aspecten zijn bijzonder aan de Maya's. Laten we beginnen met het feit dat ze over zo'n ontzettend lange tijd bestaan hebben. Een ander aspect dat de Maya's uniek maakt is dat ze hun eigen schrift ontwikkeld hebben.
Terwijl lange tijd gezegd werd dat alle culturen van de America's prehistorisch waren, bleek dat dus bij de Maya's absoluut niet het geval. Wat ze in hun teksten opschrijven blijken juist vooral veel historische gebeurtenissen, huwelijken, troonsbestijgingen en oorlogen.
De Maya's waren ook heel precies met de tijd: zij gaven ook de stand van de maan daarbij aan, de heerser van de Nacht die over die dag regeerde, de dag van de 260 dagen kalender, de dag van de 819 dagen kalender, en soms zelfs de stand van Venus en Mars. Dat ze de data zo precies konden benoemen geeft aan dat ze veel wisten over kosmologie.
Wil je meer weten over mythes rond de Maya's?
Download hier de PDF
Hebben we alles al ontdekt?
We hebben nog lang niet alles ontcijferd of ontdekt over de Maya's. 85% van de hiërogliefen kan gelezen worden, zo'n 2% van de sites is nu opgegraven (hier is dus nog enorm veel te ontdekken), zo'n 60% van de archeologische sites is. En we weten dus nog lang niet alles van ze.
We weten bijvoorbeeld nog heel weinig over hoe het merendeel van de bevolking leefde, we weten nog weinig over de rituelen die uitgevoerd werden, hoe men de wereld beleefd, hoe kinderen opgevoed werden, hoe koningen werden afgezet, waarom huwelijken werden gesloten etcetera.
Wil je meer weten over de oude Maya's?
Download hier de PDF
Meer weten over de Maya's?
Houd je binnenkort een spreekbeurt of wil je een werkstuk maken over de Maya's? Download de PDF'jes. Daar staat nog meer informatie over de Maya's!
PDF De Maya goden
PDF De Maya kalender
PDF De Maya kosmologie
PDF De Maya samenleving
PDF De moderne Maya's
PDF Maya kleding en textiel
PDF Maya schrift
PDF Maya tradities rond de dood
PDF Mythes over de Maya
PDF Maya 2012
Museum Volkenkunde Info
Adres & Contact
Museum Volkenkunde
Steenstraat 1 / Postbus 212
2300 AE Leiden
T 071 51 68 800
F 071 51 28 437
Entreeprijzen Tentoonstelling
Volwassenen: € 9,50
Kinderen t/m 12 jaar: € 1,-
Jeugd 13 tm 18 CJP en 60+: € 7,-
Museumkaart: € 1,-
Groepen t/m 10 pers.: € 7,- p.p.
Op woensdag is de entree voor de tentoonstelling voor iedereen € 1,-
Openingstijden
Dinsdag t/m zondag van 10-17 uur.
Het museum is gesloten op maandag behalve op 17/10, 24/10, 21/12, 28/12, 22/2, 5/4, 3/5 en 24/5. Het museum is gesloten op 25/12, 1/1, 30/4 en 3/10.
Onderwijs
Bij de Maya tentoonstelling is een programma ontwikkeld voor groep 7 en 8 van het basis-onderwijs en voor de onderbouw van HAVO/VWO en het VMBO. Voor meer informatie klik hier.
Pers
Wilt u een bezoek brengen aan de tentoonstelling, de persmap of pers-foto's ontvangen? Neem contact op met de afdeling PR van het museum of klik hier.
Activiteiten bij de tentoonstelling
Bij de Maya tentoonstelling worden diverse evenementen, lezingen en kinder-activiteiten georganiseerd. Wilt u meer weten? Bezoek nu de agenda!